Anal Fissür (Makat Çatlağı): Belirtileri ve Tedavisi | Prof. Dr. Hakan Yanar
Proktoloji & Genel Cerrahi · İstanbul

Anal Fissür (Makat Çatlağı)

Prof. Dr. Hakan Yanar — Genel Cerrahi Uzmanı

Anal fissür tedavisi erken başlandığında çoğunlukla ameliyatsız yürütülebilir. Kronik vakalarda lateral inte al sfinkterotomi bir tedavi seçeneğidir; yöntem her hasta için ayrı değerlendirilir.

🩹 Lateral İnte al Sfinkterotomi💉 Botoks Tedavisi🏥 Günübirlik Cerrahi
Ana Sayfa Hastalıklar Anal Fissür (Makat Çatlağı)
Prof. Dr. Hakan Yanar
Prof. Dr. Hakan Yanar
Genel Cerrahi Uzmanı
📞 Randevu Al
⚡ Hızlı Bilgiler
Ameliyat Süresi20–40 dk
Hastanede KalışGünübirlik
YöntemSfinkterotomi / Botoks
İyileşme1–2 hafta

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nedir?

Anal fissür, anüs kanalının iç yüzeyindeki deri veya mukozanın yırtılmasıyla oluşan, keskin kenarlı bir çatlaktır. Dışkılama sırasında şiddetli yanma ve kesici ağrıyla kendini gösterir; az miktarda parlak kırmızı kanama eşlik edebilir.

Semptomların süresi 8 haftanın altında olduğunda akut fissür, üzerinde olduğunda kronik fissür adını alır. Kronik fissürlerde sentinel polip ve sfinkter hipertrofisi gelişebilir; bu durum tedaviyi güçleştirebilir ve cerrahi gerektirebilir.

📌 Önemli: Ağrı nedeniyle tuvalet ertelenmesi dışkıyı sertleştirir ve döngüyü kötüleştirebilir. Şikayetleriniz 2 haftadan uzun sürüyorsa bir cerraha başvurun.

Kimler Risk Altında?

🚽
Kronik Kabızlık
Sert ve büyük hacimli dışkı geçişi anal mukozayı yırtabilir; en sık fissür nedenlerindendir.
🤰
Doğum Travması
Vajinal doğum sırasında posterior orta hat fissürleri gelişebilir; doğum sonrası sık görülen proktolojik şikayetlerdendir.
💊
Kronik Diyare
Aşırı asidik ve sıvı dışkı anal mukozayı kronik olarak tahriş edebilir.
🏥
İnflamatuvar Bağırsak
Crohn hastalığı fissür gelişimini artırabilir; bu olgularda standart sfinkterotomi yerine alte atif tedaviler değerlendirilir.
  • Anal cinsel ilişki — mekanik travma
  • Düşük lif ve yetersiz sıvı tüketimi
  • Anal sfinkter hipertonisi — bazı bireylerde yapısal olarak yüksek sfinkter basıncı

Belirtiler

⚠️ Acil Başvuru Gerektiren Durumlar

Ateş, skrotal veya labial şişlik ve cilt kızarıklığıyla birlikte görülen ağrı ciddi bir enfeksiyonu (Fou ier gangreni) düşündürebilir; acil servise başvurun.

  • Dışkılama sırasında şiddetli kesici veya yanıcı ağrı
  • Ağrının dışkılamadan sonra dakikalar veya saatlerce sürmesi
  • Tuvalet kağıdında veya klozette az miktarda parlak kırmızı kan
  • Anüs çevresinde kaşıntı ve irritasyon
  • Ağrı nedeniyle tuvalet korkusu ve dışkılama ertelenmesi
  • Kronik olgularda görünür çatlak, sentinel polip veya hipertrofik papil

Tedavi Yöntemleri

Anal fissür tedavisi hastalığın süresine (akut/kronik) ve şiddetine göre basamaklı bir yaklaşımla yürütülür ve her hasta için bireysel olarak planlanır. Akut fissürlerde konservatif tedavi çoğu zaman yeterli olabilir; kronik fissürlerde cerrahi gündeme gelebilir. Aşağıdaki bilgiler genel tıbbi bilgilendirme amaçlıdır.

🌿
Konservatif Tedavi — Akut Fissürde İlk Seçenek
Akut Fissür (< 8 hafta)
25–35 gGünlük posa
2–3 litreGünlük sıvı
6–8 haftaTedavi süresi
SitzIlık banyo

Lif açısından zengin diyet ve bol sıvı tüketimi dışkıyı yumuşatarak travmayı azaltabilir. Günde 2–3 kez 10 dakikalık ılık sitz banyosu sfinkter spazmını gevşetmeye ve lokal kan akışını artırmaya yardımcı olabilir.

Topikal anestezikler (lidokain jel) ağrıyı kısa vadede azaltabilir. Topikal kortikosteroidler iltihabı baskılayabilir. Osmotik laksatifler (laktüloz, makrogol) kabızlığı gidermek için eklenebilir.

  • Akut fissürlerin önemli bir kısmı konservatif tedaviyle iyileşebilir
  • İlaçsız yaşam tarzı değişiklikleriyle başlanır
  • Ağrı kesici ve sitz banyosu semptom kontrolü sağlayabilir
  • Uzayan olgularda medikal veya cerrahi seçenekler değerlendirilir
💉
Medikal Sfinkterotomi — Topikal ve Botoks Tedavisi
Kronik / Konservatif Yanıtsız
TopikalNitrogliserin / Diltiazem
3–6 ayBotoks etki süresi
OfisAnestezi gerektirmez
Alte atifCerrahiye

Topikal nitrogliserin veya diltiazem krem uygulaması iç sfinkter basıncını kimyasal yolla düşürerek iyileşme için gereken kan akışını artırabilir. Baş ağrısı sık görülen yan etkidir.

Botulinum toksini (botoks) enjeksiyonu ile iç sfinkter kasında geçici parezi oluşturulur; anal basınç bir süre düşük kalır ve bu sürede fissür iyileşebilir. Sfinkterotomiye kıyasla inkontinans riski daha düşük, nüks olasılığı görece daha yüksek olabilir.

  • Cerrahi gerektirmeyen seçeneklerdir
  • Botoks ofis ortamında, anestezi olmadan uygulanabilir
  • Kronik fissürde olguların bir kısmında iyileşme sağlar
  • Yanıtsız olgularda cerrahi değerlendirilir
✂️
Lateral Inte al Sfinkterotomi — Standart Cerrahi Seçenek
Kronik Dirençli Fissür
20–40 dkİşlem süresi
GünübirlikAnestezi
1–2 haftaİyileşme
Düşükİnkontinans riski

Bu minimal cerrahi işlemde iç sfinkter kasının küçük bir bölümü gevşetilir; anal basınç düşer ve iyileşme için gereken kan akışı artar.

İşlem spinal veya lokal anestezi ile 20–40 dakika sürebilir; hastalar genellikle aynı gün taburcu edilir. Postoperatif dönemde ağrı belirgin biçimde azalabilir. Kronik fissürde etkin bir cerrahi seçenek olarak kabul edilir; sonuçlar ve inkontinans riski hasta ve tekniğe göre değişebilir.

  • Kronik fissürde etkin cerrahi seçeneklerdendir
  • Günübirlik cerrahi — genellikle aynı gün taburcu
  • İnkontinans riski görece düşüktür
  • Sonuçlar hastaya göre değişebilir

İstanbul'da Anal Fissür Tedavisi

Prof. Dr. Hakan Yanar, Liv Hospital Ulus'ta görev yapan bir Genel Cerrahi Uzmanı'dır. Kronik anal fissür dahil proktolojik hastalıkların değerlendirmesi yapılır; tedavi planı her hasta için bireysel olarak belirlenir. Hasta görüşmeleri Türkçe ve İngilizce yapılmakta; diğer diller için hastane bünyesinde tercüman desteği sağlanmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Anal fissür nedir?
Anal fissür (makat çatlağı), anüs kanalının iç yüzeyindeki deri veya mukozanın yırtılmasıyla oluşan keskin kenarlı bir çatlaktır. Dışkılama sırasında şiddetli ağrı ve yanma hissiyle kendini gösterir.
Anal fissür nasıl iyileşir?
Akut anal fissürlerin önemli bir kısmı yaşam tarzı değişiklikleri ve topikal tedaviyle 6–8 haftada iyileşebilir. Kronik fissürlerde botoks enjeksiyonu veya lateral inte al sfinkterotomi değerlendirilebilir.
Lateral inte al sfinkterotomi nedir?
Kısa bir ameliyatta iç sfinkter kasının küçük bir bölümü gevşetilir; anal basınç düşer ve iyileşme desteklenir. Kronik fissürde etkin bir cerrahi seçenektir ve genellikle günübirlik anestezi ile uygulanır.
Botoks anal fissürde işe yarıyor mu?
İç sfinkter kasına enjekte edilen botulinum toksini bir süre parezi oluşturur; anal basınç düşer ve fissür iyileşebilir. Sfinkterotomiye alte atif minimal invaziv bir yöntemdir.
Anal fissür ile hemoroid nasıl ayırt edilir?
Fissürde dışkılama sırasında ve sonrasında şiddetli kesici ağrı öne çıkar; kanama azdır. Hemoroidde ağrı genellikle hafif ya da yok, parlak kırmızı kanama belirgindir. Kesin ayırım için muayene gereklidir.
Kronik fissür nedir?
8 haftadan uzun süren fissürler kronik kabul edilir. Kronik fissürlerde sentinel polip, hipertrofik papil ve sfinkter hipertrofisi gelişebilir; ilaç tedavisi yetersiz kaldığında cerrahi gündeme gelir.
Anal fissür ameliyatı sonrası tekrar eder mi?
Sfinkterotomi sonrası uzun dönem sonuçlar genellikle olumludur; ancak bireysel farklılıklar görülebilir. Lif açısından zengin diyet ve kabızlık kontrolü nüksü azaltmaya yardımcı olur.
Anal fissür sırasında beslenme nasıl olmalı?
Günde 25–35 g posa, 2–3 litre su ve gerekirse osmotik laksatif (laktüloz, makrogol) temel önerilerdir. Tuvalet süresini kısaltmak ve ıkınmaktan kaçınmak da önemlidir.

Anal Fissür için Randevu Alın

Şikayetleriniz için Prof. Dr. Hakan Yanar ile değerlendirme randevusu alabilirsiniz.