Daha önce apandisit, prostat, sezaryen veya başka bir alt karın ameliyatı geçirmiş olmak, kasık fıtığının kapalı yöntemle onarılmasını her hastada kesin olarak engellemez. Ancak önceki ameliyata bağlı yapışıklıklar ve anatomik değişiklikler, ameliyatın teknik zorluğunu artırabilir. Bu nedenle TEP yönteminin uygunluğu; önceki ameliyatın türü, kesi yeri, fıtığın özellikleri ve cerrahın deneyimi birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
Kısa yanıt: Alt karın ameliyatı geçirmiş seçilmiş hastalarda TEP kasık fıtığı onarımı uygulanabilir. Güncel bir çalışma, deneyimli ekiplerde genel sonuçların benzer olabileceğini; ancak başka bir ameliyat yöntemine geçme ve küçük hematom gelişme riskinin bir miktar artabileceğini göstermektedir.
Kasık fıtığı nedir?
Kasık fıtığı, karın içindeki dokuların kasık bölgesindeki zayıf bir noktadan dışarı doğru çıkmasıdır. Ayakta durma, öksürme veya ıkınmayla belirginleşen şişlik; kasıkta ağrı, yanma ya da ağırlık hissi görülebilir. Fıtık kendiliğinden iyileşmez. Şikâyetlerin düzeyi ve olası riskler değerlendirilerek takip veya ameliyat kararı verilir.
TEP kasık fıtığı ameliyatı nedir?
TEP, İngilizce totally extraperitoneal ifadesinin kısaltmasıdır. Bu laparo-endoskopik yöntemde karın boşluğuna girilmeden, karın zarı ile karın duvarı arasındaki alanda çalışılır. Fıtık bölgesi bu alandan onarılır ve çoğunlukla yama kullanılarak güçlendirilir.
TEP ile TAPP aynı yöntem değildir. TAPP ameliyatında karın boşluğuna girilir ve karın zarı açılarak kasık bölgesine ulaşılır. Her iki yöntem de kapalı fıtık cerrahisi içinde değerlendirilir. Hangi tekniğin tercih edileceği hastanın özelliklerine ve cerrahın deneyimine göre değişir.
Önceki karın ameliyatı TEP yöntemine engel midir?
Önceki alt karın veya pelvis ameliyatları, TEP sırasında kullanılan ameliyat alanında yapışıklık ve doku planlarında değişikliğe neden olabilir. Bu durum diseksiyonu zorlaştırabilir ve bazı hastalarda TEP’ten TAPP ya da açık ameliyata geçilmesini gerektirebilir.
Uluslararası HerniaSurge kılavuzu; alt karın veya pelvis ameliyatı, prostat cerrahisi ve pelvis bölgesine radyoterapi öyküsünü TEP/TAPP açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken durumlar arasında göstermektedir. Bununla birlikte güncel çalışmalar, uygun hasta seçimi ve yeterli deneyim bulunduğunda TEP’in bazı hastalarda uygulanabileceğini düşündürmektedir.
2026 tarihli çalışma neyi araştırdı?
Prof. Dr. Hakan Yanar’ın da yazarları arasında bulunduğu ve Journal of Minimal Access Surgery dergisinde yayımlanan çalışma, primer kasık fıtığı nedeniyle TEP ameliyatı yapılan 576 hastanın sonuçlarını değerlendirdi. Ekim 2021 ile Haziran 2025 arasındaki veriler incelendi. Hastaların 43’ünde daha önce alt karın ameliyatı öyküsü vardı.
Bu gruptaki önceki ameliyatlar arasında açık apandisit ameliyatı, prostat ameliyatı, varikosel ameliyatı ve sezaryen bulunuyordu. Araştırmada ameliyat süresi, yöntem değişikliği, ameliyat sırasında gelişen sorunlar, seroma, hematom ve fıtığın tekrarlaması gibi sonuçlar karşılaştırıldı.
| Değerlendirilen sonuç | Önceki alt karın ameliyatı olanlar | Önceki ameliyatı olmayanlar |
|---|---|---|
| Ortanca ameliyat süresi | 50 dakika | 45 dakika |
| Başka yönteme geçiş | %7,0 | %0,8 |
| Ameliyat sonrası hematom | %2,3 | %0 |
Çalışmada başka yönteme geçiş ve hematom oranı, daha önce alt karın ameliyatı geçiren grupta daha yüksek bulundu. Buna karşılık ameliyat süresi, seroma, dren kullanımı ve fıtığın tekrarlaması açısından anlamlı fark saptanmadı.
Bu sonuçlar hastalar için ne anlama geliyor?
Çalışmanın bulguları, önceki alt karın ameliyatının TEP için otomatik bir dışlama ölçütü olmayabileceğini gösteriyor. Ancak sonuçlar, riskin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Özellikle yapışıklıkların yoğun olduğu hastalarda ameliyat planı değişebilir.
Bu araştırma tek merkezli ve geriye dönük bir çalışmadır. Önceki ameliyatı bulunan grup 43 hastadan oluşmaktadır. Dolayısıyla elde edilen sonuçlar her hastaya veya her merkeze doğrudan genellenemez. Nitekim 2019 tarihli bir meta-analiz, önceki alt karın ameliyatı bulunan hastalarda bazı ameliyat içi ve ameliyat sonrası sorunların daha sık olabileceğini bildirmiştir.
Ameliyat yöntemi belirlenirken nelere bakılır?
TEP, TAPP veya açık ameliyat seçimi yalnızca daha önce ameliyat geçirilip geçirilmediğine göre yapılmaz. Değerlendirmede şu noktalar önem taşır:
- Önceki ameliyatın türü ve kesi yeri
- Prostat veya pelvis cerrahisi öyküsü
- Fıtığın tek ya da iki taraflı olması
- Fıtığın ilk kez mi, tekrarlayan fıtık mı olduğu
- Şişliğin büyüklüğü ve muayene bulguları
- Hastanın yaşı, ek hastalıkları ve kullandığı ilaçlar
- Cerrahın ilgili teknikteki deneyimi
Ameliyat öncesinde önceki ameliyat raporları ve varsa görüntüleme sonuçlarının hekime gösterilmesi planlamaya yardımcı olabilir. Gerekli durumlarda ultrason veya başka görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.
Hangi belirtilerde acil değerlendirme gerekir?
Kasık fıtığında aşağıdaki belirtiler gelişirse gecikmeden acil değerlendirme gerekir:
- Aniden başlayan veya giderek şiddetlenen kasık ve karın ağrısı
- Daha önce içeri giren fıtık şişliğinin sertleşmesi ve içeri girmemesi
- Şişlik üzerinde kızarıklık veya renk değişikliği
- Bulantı, kusma veya karında şişkinlik
- Gaz ya da dışkı çıkaramama
Bu bulgular, fıtık içeriğinin sıkışması veya kanlanmasının bozulmasıyla ilişkili olabilir. İnternet üzerinden değerlendirme acil muayenenin yerini tutmaz.
Sık sorulan sorular
Daha önce apandisit ameliyatı oldum; TEP yapılabilir mi?
Açık apandisit ameliyatı geçirmiş olmak TEP’i her hastada engellemez. Ancak kesi yeri, olası yapışıklıklar ve fıtığın tarafı değerlendirilmelidir. Kesin yöntem muayene sonrasında belirlenir.
Prostat ameliyatından sonra kapalı kasık fıtığı ameliyatı yapılabilir mi?
Prostat ameliyatları preperitoneal alanda belirgin anatomik değişikliklere yol açabilir. Bu nedenle TEP veya TAPP kararı daha dikkatli verilir ve bazı hastalarda açık yöntem tercih edilebilir.
TEP sırasında açık ameliyata geçilebilir mi?
Evet. Yapışıklık, kanama, anatomik yapıların güvenli biçimde ayırt edilememesi veya başka bir teknik güçlük durumunda hasta güvenliği için yöntem değiştirilebilir. Bu durum ameliyat öncesi bilgilendirme sırasında görüşülmelidir.
TEP mi, TAPP mı daha iyidir?
Her hasta için tek bir üstün yöntem yoktur. Fıtığın özellikleri, önceki ameliyatlar ve cerrahın deneyimi seçimde belirleyicidir. Uluslararası kılavuzlar, uygun uzmanlık ve kaynak bulunduğunda laparo-endoskopik yöntemlerin seçilmiş hastalarda daha hızlı iyileşme ve daha az kronik ağrı sağlayabileceğini belirtmektedir.
Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İnternet üzerinden tanı konulamaz veya kişiye özel ameliyat yöntemi seçilemez. Uygun tedavi, genel cerrahi muayenesi ve hastaya özgü değerlendirme sonucunda belirlenir.
Kaynakça
- Yanar F, Sengun B, Basoglu H, Azamat IF, Yanar HT. Feasibility and safety of totally extraperitoneal inguinal hernia repair in patients with previous lower abdominal surgery. Journal of Minimal Access Surgery. 2026. DOI: 10.4103/jmas.jmas_3_26
- Stabilini C, van Veenendaal N, Aasvang E, et al. Update of the international HerniaSurge guidelines for groin hernia management. BJS Open. 2023;7(5):zrad080. DOI: 10.1093/bjsopen/zrad080
- Prassas D, Rolfs TM, Knoefel WT, Krieg A. Meta-analysis of totally extraperitoneal inguinal hernia repair in patients with previous lower abdominal surgery. British Journal of Surgery. 2019;106(7):817–823. DOI: 10.1002/bjs.11140
- HerniaSurge Group. International guidelines for groin hernia management. Hernia. 2018;22(1):1–165. DOI: 10.1007/s10029-017-1668-x
