Hemoroid ameliyatında herkese uygun tek bir yöntem yoktur. Hastalığın derecesi, öne çıkan şikâyetler, sarkmanın düzeyi, eşlik eden hastalıklar ve hastanın iyileşme beklentisi birlikte değerlendirilir. Türkiye’de 20 merkezde yürütülen 315 hastalık güncel bir çalışma; doku çıkarılan, dokuyu sabitleyen ve ablasyon uygulanan yöntemlerin ilk 6 haftada benzer belirti düzelmesi ve hasta memnuniyeti sağlayabildiğini gösterdi. Bununla birlikte ağrı kesici ihtiyacı, idrar yapamama ve hastanede kalış gibi sonuçlar yöntemlere göre farklılaştı.
Kısa yanıt: Hemoroid ameliyatı yalnız “lazer mi, klasik ameliyat mı?” sorusuyla seçilmez. Güncel çalışma, farklı yöntemlerin kısa dönemde etkili olabildiğini; doğru seçimin hastalığın derecesi, hastanın öncelikleri ve cerrahın değerlendirmesiyle yapılması gerektiğini göstermektedir.
Hemoroid hastalığında ameliyat ne zaman değerlendirilir?
Hemoroidler anal kanalda bulunan normal damar yastıkçıklarıdır. Bu dokular büyüdüğünde, sarktığında veya kanama, kaşıntı, şişlik ve ağrı gibi şikâyetlere yol açtığında hemoroid hastalığından söz edilir.
Lifli beslenme, yeterli sıvı tüketimi, dışkılama alışkanlıklarının düzenlenmesi ve gerekli durumlarda ilaç tedavisi genellikle ilk basamaktır. Şikâyetleri devam eden, ileri derecede sarkması bulunan veya muayene bulguları girişim gerektiren hastalarda ofis işlemleri ya da ameliyat seçenekleri değerlendirilir.
Makaledeki hastaların tamamı ameliyattan önce en az 4 hafta konservatif tedavi almıştı. Bu nedenle çalışma sonuçları, yeni başlayan her hemoroid şikâyetinde doğrudan ameliyat yapılması gerektiği anlamına gelmez.
Hemoroid ameliyatında kullanılan yöntem grupları
Prof. Dr. Hakan Yanar’ın da yazarları arasında bulunduğu araştırmada işlemler üç ana grupta incelendi:
Doku çıkarılan yöntemler
Eksizyonel yöntemlerde büyümüş hemoroid dokusu cerrahi olarak çıkarılır. Çalışmada Milligan–Morgan, Ferguson ve damar mühürleme cihazıyla yapılan hemoroidektomiler bu grupta değerlendirildi.
Dokuyu sabitleyen yöntemler
Fiksatif yöntemler, sarkan dokuyu yukarı taşımayı veya hemoroidal damar akımını azaltmayı amaçlar. Çalışmada stapler hemoroidopeksi ile Doppler eşliğinde hemoroidal arter ligasyonu ve mukopeksi bu grupta yer aldı.
Ablasyon yöntemleri
Ablatif işlemlerde hemoroid dokusunun kontrollü enerjiyle küçültülmesi hedeflenir. Araştırmadaki ablasyon grubunu hemoroidal lazer işlemi oluşturdu.
Türkiye’deki 315 hastalık çalışma ne gösterdi?
Aralık 2025’te yayımlanan prospektif çalışma, Temmuz 2022 ile Temmuz 2024 arasında Türkiye’deki 20 üçüncü basamak merkezde ameliyat edilen 315 hastanın verilerini inceledi. Hastaların ameliyat öncesi, ameliyattan sonraki 7. gün ve 6. haftadaki şikâyetleri, yaşam kalitesi, ağrı düzeyi ve memnuniyeti hasta bildirimli ölçeklerle değerlendirildi.
| Yöntem grubu | Hasta sayısı | Toplam içindeki oranı |
|---|---|---|
| Doku çıkarılan yöntemler | 207 | %65,7 |
| Dokuyu sabitleyen yöntemler | 30 | %9,5 |
| Ablasyon yöntemleri | 78 | %24,8 |
Üç grupta da ameliyat öncesine göre belirti ve yaşam kalitesi skorlarında anlamlı iyileşme görüldü. Altıncı haftaya kadar ölçülen belirti düzelmesi, ağrı ve hasta memnuniyeti bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir üstünlük saptanmadı.
Buna karşılık erken iyileşme döneminde bazı farklılıklar vardı:
- Doku çıkarılan grupta narkotik ağrı kesici kullanımı ve ağrı kesici kullanım süresi daha yüksekti.
- Dokuyu sabitleyen grupta idrar retansiyonu daha sık görüldü ve hastanede kalış daha uzundu.
- Ablasyon grubunda narkotik ağrı kesici ihtiyacı daha düşüktü.
- Hiçbir grupta komplikasyon nedeniyle yeniden ameliyat gerekmedi.
Çalışma “lazer en iyi yöntemdir” anlamına geliyor mu?
Hayır. Çalışma yöntemleri rastgele dağıtan bir araştırma değildi; uygulanacak işlem cerrah tarafından hastanın durumuna göre seçildi. Gruplardaki hastalık dereceleri de aynı değildi. Örneğin ileri sarkması bulunan derece IV hastalar sabitleyici ve doku çıkarılan gruplarda daha fazlaydı.
Ayrıca yayımlanan sonuçlar yalnız ilk 6 haftayı kapsayan ara analizdir. Hemoroid tedavisinde uzun dönem tekrarlama, kalıcı yakınmalar ve geç komplikasyonlar önemli olduğundan, bu çalışma farklı yöntemlerin uzun vadede tamamen eşit olduğunu kanıtlamaz.
Hemoroid ameliyatı yöntemi nasıl belirlenir?
Yöntem seçilirken yalnız hemoroidin derecesine değil, hastanın bütün klinik tablosuna bakılır:
- Kanama, ağrı, kaşıntı veya sarkmadan hangisinin ön planda olduğu
- İç ve dış hemoroidlerin birlikte bulunup bulunmadığı
- Sarkmanın derecesi ve elle içeri itilip itilemediği
- Daha önce uygulanan tedaviler
- Kan sulandırıcı kullanımı ve eşlik eden hastalıklar
- İşe ve günlük yaşama dönüş beklentisi
- Yöntemin olası ağrı, komplikasyon ve tekrarlama özellikleri
- Cerrahın ilgili teknikteki deneyimi
2024 tarihli Amerikan Kolon ve Rektum Cerrahları Derneği kılavuzu da tedavinin hastalığın özelliklerine göre seçilmesini; lif, sıvı ve dışkılama alışkanlıklarının düzenlenmesini ilk basamak yaklaşım olarak önermektedir.
Her rektal kanama hemoroid midir?
Hayır. Makattan kanama hemoroide bağlı olabileceği gibi anal fissür, iltihabi bağırsak hastalığı, polip veya bağırsak tümörleri gibi başka nedenlerle de ortaya çıkabilir. Kanamanın otomatik olarak hemoroide bağlanmaması gerekir.
Özellikle yeni başlayan veya tekrarlayan kanama, bağırsak alışkanlığında değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı, kansızlık, ailede bağırsak kanseri öyküsü ya da ileri yaş varsa hekim değerlendirmesi geciktirilmemelidir. Bazı hastalarda kolonoskopi gerekebilir.
Sık sorulan sorular
Hemoroid ameliyatında en ağrısız yöntem hangisidir?
Ağrı düzeyi yönteme, hastalığın derecesine ve kişisel özelliklere göre değişir. Çalışmada ablasyon grubunun narkotik ağrı kesici ihtiyacı daha düşük olsa da bu sonuç, lazer işleminin her hasta için en uygun veya tamamen ağrısız yöntem olduğunu göstermez.
Lazerle hemoroid tedavisi herkese uygulanabilir mi?
Hayır. Ablasyon yöntemleri bazı derece II–III hastalarda değerlendirilebilir; ancak belirgin dış hemoroid, ileri sarkma veya eşlik eden başka anal hastalıklar bulunduğunda farklı yöntemler gerekebilir.
Klasik hemoroid ameliyatı hâlâ uygulanıyor mu?
Evet. Doku çıkarılan yöntemler özellikle ileri hastalıkta, dış hemoroid bileşeninde veya eşlik eden patoloji bulunduğunda etkili bir seçenek olmaya devam etmektedir. İyileşme dönemindeki ağrı ihtiyacı diğer yöntemlerden farklı olabilir.
Ameliyat sonrasında hemoroid tekrarlar mı?
Her yöntemde tekrarlama olasılığı vardır. Risk; uygulanan işlem, hastalığın derecesi, takip süresi ve kabızlık gibi devam eden etkenlerle ilişkilidir. İncelenen çalışma yalnız 6 haftalık erken sonuçları sunduğu için uzun dönem tekrarlama konusunda kesin karşılaştırma yapmamaktadır.
Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İnternet üzerinden hemoroid tanısı konulamaz veya kişiye özel ameliyat yöntemi seçilemez. Makattan kanama ve diğer anal şikâyetlerde genel cerrahi muayenesi gerekir.
Kaynakça
- Kement M, Tekin A, Baysal H, et al. Patient-reported outcomes after hemorrhoid surgery: early results from a prospective, nationwide, real-world, cohort study on diverse approaches. Annals of Coloproctology. 2025;41(6):573–585. DOI: 10.3393/ac.2025.00710.0101
- Hawkins AT, Davis BR, Bhama AR, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Diseases of the Colon & Rectum. 2024;67(5):614–623. DOI: 10.1097/DCR.0000000000003276
- Watson AJ, Hudson J, Wood J, et al. Comparison of stapled haemorrhoidopexy with traditional excisional surgery for haemorrhoidal disease (eTHoS): a pragmatic, multicentre, randomised controlled trial. The Lancet. 2016;388:2375–2385. DOI: 10.1016/S0140-6736(16)31803-7
