İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı
Safra taşı ve safra kesesi hastalıkları laparoskopik kolesistektomi ile tedavi edilebilir. Uygun olgularda minimal invaziv yöntemle kısa hastane kalışı mümkündür; tedavi kararı her hasta için ayrı değerlendirilir.
Safra kesesi hastalıkları, safra taşı (kolelitiyazis), safra kesesi iltihabı (kolesistit), safra kanalı taşları (koledokolitiyazis) ve safra kesesi poliplerini kapsar. Türkiye'de yetişkin nüfusun yaklaşık %10–15'inde safra taşı bulunmaktadır.
Taşların büyük çoğunluğu sessiz seyreder. Ancak semptom verdiğinde yaşam kalitesini etkiler; kolesistit, kolanjit ve pankreatit gibi potansiyel olarak hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açabilir.
Ateş ile birlikte sağ üst karın ağrısı (akut kolesistit), sarılık ve koyu idrar (kolanjit), şiddetli karın ağrısı ve kusma (pankreatit) acil değerlendirme gerektirir.
Safra kesesi hastalıklarında tedavi yaklaşımı; hastalığın türüne, semptomların şiddetine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Uygun yöntem her hasta için hekim değerlendirmesiyle bireysel olarak seçilir. Aşağıdaki bilgiler genel tıbbi bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Laparoskopik kolesistektomi, 3–4 küçük kesi aracılığıyla safra kesesinin çıkarıldığı minimal invaziv cerrahidir. İşlem yaklaşık 30–60 dakika sürer; safra yolları anatomisi dikkatle ortaya konur ve gerektiğinde intraoperatif kolanjiografi ile değerlendirilir.
Ameliyat sonrası hastalar genellikle aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir. Normal beslenmeye 1–2 günde, ofis işine 5–7 günde, fiziksel aktiviteye 2–3 haftada dönülebilir. Açık cerrahiye kıyasla daha az postoperatif ağrı, daha kısa hastane kalışı ve daha düşük yara enfeksiyonu riski bildirilmektedir. İyileşme süreci hastadan hastaya değişebilir.
Akut kolesistit geliştiğinde antibiyotik tedavisi başlanır; uygun olgularda erken dönemde (48–72 saat içinde) laparoskopik kolesistektomi yapılması, geç dönem cerrahiye kıyasla daha az komplikasyon ve daha kısa hastane kalışı ile ilişkilendirilmiştir. Cerrahinin zamanlaması hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
Safra kanalına (koledok) düşmüş taşlarda önce ERCP (Endoskopik Retrograd Kolanjiyopankreatografi) ile kanaldan taşlar temizlenir. Ardından aynı yatışta veya birkaç gün sonra laparoskopik kolesistektomi yapılabilir.
Sarılık, ateş ve karın ağrısı triadı (Charcot triadı) kolanjiti düşündürür; bu durumda erken ERCP ve antibiyotik tedavisi değerlendirilir.
Safra kesesi polipleri ultrasonografide çoğunlukla tesadüfen saptanır. Küçük poliplerin büyük kısmı gerçek polip olmayıp kolesterol birikintileridir. Cerrahi endikasyonları arasında 10 mm ve üzeri boyut, hızlı büyüme (6 ayda >2 mm), 50 yaş üzeri hasta ve safra taşı eşliği sayılabilir; karar klinik değerlendirmeye göre verilir.
Gerçek adenomatöz polipler malign dönüşüm riski taşıyabilir. Genellikle 6 ayda bir ultrasonografi takibi önerilir.
Prof. Dr. Hakan Yanar, Liv Hospital Ulus'ta görev yapan bir Genel Cerrahi Uzmanı'dır. Acil ve elektif kolesistektomi, ERCP ile kombine vakalar ve anatomik varyasyonlar dahil safra yolu hastalıklarının değerlendirmesi yapılır; tedavi planı her hasta için bireysel olarak belirlenir. Hasta görüşmeleri Türkçe ve İngilizce yapılmakta; diğer diller için hastane bünyesinde tercüman desteği sağlanmaktadır.
Safra kesesi şikayetlerinizi Prof. Dr. Hakan Yanar ile değerlendirebilirsiniz.
