Kolon Kanseri

Kolon kanseri nedenleri nelerdir? Kimler risk altındadır?

Kalınbağırsak kanserlerinin %90 dan fazlası daha önceden gelişmiş poliplerden kaynaklanır.  50 yaş öncesi polipler nadir görülmekte iken 50 yaşından sonra polip görülme oranı dolayısı ile kanser oranı artmaktadır.  Yağdan zengin, posadan fakir beslenme alışkanlığı, ailede birinci derece akrabalarda kolon kanseri bulunması, ülseratif kolit, Crohn hastalığı gibi iltihabi bağırsak  hastalıkları kolon kanseri riskini artırmaktadır.

Kolon kanseri belirtileri nelerdir?

Dışkıda kan görülmesi, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, kabızlık, tümörden gizli kanamaya bağlı kansızlık nedeniyle halsizlik, yorgunluk, makata yakın rektum bölgesi tümörlerinde dışkı çapında incelme ve tenesmus denilen dışkılama sonrası hala dışkılama ihtiyacının var hissedilmesi en önde gelen belirtilerdir.

Nasıl korunuruz erken tanı nasıl konulabilir?

Yüksek miktarda sebze, meyve, balık, zeytinyağı, fındık ceviz gibi kuruyemişleri içeren Akdeniz diyetinin kanser ve damar tıkanıklığına bağlı ölümleri ciddi oranda azalttığı çeşitli bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir.  Kolorektal kanser taramasında dışkıda gizli kan ve immunohistokimyasal testler kullanılmakla birlikte en yararlı yöntem kolonoskopik incelemedir. Hedef henüz polip aşamasında iken ameliyata gerek kalmadan kanser gelişebilecek polipleri  kolonoskopi esnasında çıkartmak olmalıdır. Bu nedenle ailesinde kalınbağırsak kanseri olmayanlarda 50 yaşında ilk kolonoskopi ile tarama yapılmalı normal saptanması durumunda onar yıllık aralıklarla kolonoskopi tekrarlanmalıdır. Ailesinde kolon kanseri bulunan bireylerde ise kanserin ortaya çıktığı yaşın 10 yıl öncesi ilk kolonoskopi uygulanmalıdır.

Kolon kanseri tedavisi nasıl yapılır?

Standart tedavi yöntemi cerrahidir. Ancak ameliyat esnasında tümör ile birlikte bir miktar sağlam kolon dokusu ve etraf lenf bezlerinin çıkarılması hayati önem içermektedir.  Uzun dönem sağ kalım, tümörün tekrar etmesi ya da uzak bölgelere yayılmasına etki eden cerrahi işlemi bu konuda deneyimli cerrahlarca uygulanmalıdır. Günümüzde laparoskopi yöntemi ile karında kesi yapmadan bu ameliyatlar yüksek başarı oranı ile gerçekleştirilmektedir. Laparoskopik ameliyatların üstünlükleri arasında ameliyat sonrası ağrının çok daha az olması, hastanede yatış süresinin daha kısa sürmesi ve ameliyat yerinde çok az ya da hemen hiç iz bulunmaması yer almaktadır. Makata çok yakın tümörlerde ise ameliyat öncesi yapılan kemoterapi ve radyoterapi yöntemleri ile kalın bağırsağın dışarı alınmasının önüne geçilebilmektedir.

 

Rektum Kanseri

Rektal Kanser Nedir ?

Sindirim sistemi özofagus (yemek borusu), mide, ince ve kalın bağırsaktan meydana gelir. Sindirim sisteminin bir parçası olan kalınbağırsağın son kısmına da rektum adı verilir. Bu kısımda ortaya çıkan kötü huylu tümörlerin oluşturduğu kanser türüdür.

Yaş ve sağlık geçmişi bu hastalığa yakalanma riskini  etkileyebilir. Rektum kanseri için olası risk faktörleri ise şunlardır.

  • 40 yaş ve üzeri olmak
  • Kalıtımsal koşullar , ailesel adenomatöz polipozis ve kalıtsal nonpoliposis kolon kanseri
  • Polipler (barsak içinde oluşan küçük yumrular)
  • Yumurtalık, meme veya endometrium kanseri olan bayanlar
  • Kolorektal kanser veya polip öyküsü olan bir ebeveyn, kardeş veya çocuk olması.

Rektal kanserin olası belirtileri genellikle bağırsak alışkanlıklarında değişiklik ve dışkıda kan olarak görülür. Aşağıdaki sorunlardan biri yaşandığı takdirde doktora danışılmalıdır.

  • İshal
  • Kabızlık
  • Barsağın tamamen boş olmadığı hissi
  • Dışkıda kan görülmesi (parlak kırmızı ya da siyah)
  • Genel abdominal rahatsızlıklar (sık gaz ağrıları, şişkinlik, dolgunluk veya kramplar)
  • İştah değişimi
  • Nedeni bilinmeyen kilo kayıpları
  • Aşırı Yorgunluk hissi

Rektum kanserinin teşhis etmek için bazı testlerin yapılması gereklidir.

  • Dijital Rektal Muayene: Bu test esnasında doktor eldiven giyilmiş ve yağlanmış parmağı ile makatta herhangi bir yumru olup olmadığını araştırır. Buna tuşe rektal de denir.
  • Protoskopi: Bir protoskop kullanılarak rektum içine girilir ve rektumun görüntülenmesi sağlanır. Bu da bir endoskopik yöntemdir.
  • Kolonoskopi: Kalın bağırsağın (kolon) bükülebilir, ucunda video kamera olan esnek bir cihaz ile görüntülenmesidir. Kolonoskopi ile bağırsak içindeki problemler ve anormallikler hakkında bilgi sahibi oluruz. (Tümör, polip, divertikül, kolit)
  • Biyopsi: Rektumdan alınan doku örneğinin patolog tarafından mikroskop ile incelenmesidir.
  • Karsinoembriyonik Antijen (CEA) Testi: Kandaki CEA düzeyini ölçen bir testtir.CEA düzeyi normalden daha fazla miktarda ise bu kanser belirtisi olabilir.